Trong bối cảnh đô thị hướng tới giao thông xanh, ngành logistics đứng trước yêu cầu kép: vừa nâng hiệu quả vận hành, vừa từng bước giảm phát thải. Doanh nghiệp đang tìm lời giải từ xe điện, công nghệ điều phối và mô hình liên minh thay vì hoạt động riêng lẻ.
Chuyển đổi xanh trong logistics đang được nhìn nhận theo hướng rộng hơn việc thay thế xe xăng bằng xe điện. Để một phương tiện được khai thác hiệu quả, doanh nghiệp phải đồng thời giải bài toán đơn hàng, tuyến vận chuyển, kho bãi, tài chính và khả năng điều phối.
Theo chia sẻ từ đại diện Gozo, một trong những vấn đề được doanh nghiệp tập trung giải quyết là làm sao khai thác triệt để một chiếc xe, hạn chế tình trạng phương tiện chạy rỗng. Khi tài xế hoàn thành một đơn hàng, hệ thống có thể nhận diện xe đang trống và kết nối với đơn hàng phù hợp từ nền tảng khác.
Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào hiệu suất thay vì chỉ tăng số lượng phương tiện. Một chiếc xe được khai thác nhiều hơn đồng nghĩa nguồn lực đầu tư được sử dụng hiệu quả hơn, đồng thời có thể góp phần giảm những chuyến chạy không tải.
Đáng chú ý, doanh nghiệp lựa chọn hợp tác với các đơn vị khác trong hệ sinh thái thay vì xem nhau hoàn toàn là đối thủ cạnh tranh. Các nền tảng, chủ xe và đơn vị vận tải có thể chia sẻ nguồn đơn hàng, qua đó tạo thêm cơ hội khai thác phương tiện.
Theo nội dung được chia sẻ, Gozo đang định hướng mở rộng hệ thống xe điện, trong đó có kế hoạch đưa vào vận hành 600 xe Kim Long tại khu vực nội thành TPHCM, tải trọng khoảng 945kg. Quy mô này được kỳ vọng tạo mật độ phương tiện đủ lớn để phục vụ khách hàng doanh nghiệp cũng như khách hàng cá nhân.
Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tế đối với hoạt động vận tải. Nếu lượng xe quá ít trong khi nhu cầu đơn hàng tăng, doanh nghiệp khó bảo đảm khả năng phục vụ. Ngược lại, nếu đầu tư phương tiện nhưng không có đủ đơn hàng, hiệu quả khai thác sẽ bị ảnh hưởng.
Gozo cho biết đã ký kết hơn 100 hợp đồng với đối tác, trong khi số lượng xe hiện hữu chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Vì vậy, việc mở rộng đội xe được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với khả năng phát triển khách hàng và đơn hàng.
Mục tiêu dài hạn được doanh nghiệp đưa ra là đến năm 2030 có hơn 13.000 xe trên nền tảng. Đây được xem là một phần trong quá trình chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu truyền thống sang xe điện, góp phần giảm phát thải tại khu vực đô thị.
Một hướng khác được nhấn mạnh là ứng dụng hệ thống điều phối tự động. Nền tảng có thể tiếp nhận nhu cầu vận chuyển, tính toán phương tiện, tuyến đường và thứ tự giao hàng.
Không chỉ kết nối đơn hàng với xe, hệ thống còn hướng tới việc tính toán tự động trên cơ sở bảng giá riêng của từng bên tham gia. Mục tiêu là rút ngắn quá trình xử lý và giúp các bên tham gia có thể phối hợp trên cùng một hệ thống.
Trong chuỗi logistics, các khách hàng mục tiêu được xác định gồm những tập đoàn sản xuất hàng tiêu dùng nhanh, chuỗi bán lẻ, siêu thị và thương mại điện tử. Đây là nhóm khách hàng thường có nhu cầu vận chuyển lớn, tuyến cố định, yêu cầu quy trình cao và cam kết dài hạn.
Nếu kết nối được kho bãi với vận tải, hàng hóa có thể được lưu trữ, phân phối trong nội đô và tiếp tục kết nối với các tuyến liên tỉnh. Mô hình liên kết này hướng tới việc giúp khách hàng quản trị dịch vụ liền mạch hơn, đồng thời tối ưu chi phí trong toàn chuỗi.
Chuyển đổi phương tiện đòi hỏi nguồn vốn lớn, trong khi hiệu quả đầu tư cần được tính toán trong thời gian dài. Vì vậy, nguồn tín dụng được xem là một trong những điều kiện để doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi xanh.
Theo chia sẻ tại sự kiện, Gozo cho biết nhận được sự đồng hành của các tổ chức tài chính trong việc nghiên cứu các gói tín dụng xanh.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn đặt ra nhiều câu hỏi. Một trong số đó là giá trị còn lại của xe điện sau khoảng 5 năm sử dụng và khả năng xử lý rủi ro đối với khoản đầu tư phương tiện. Doanh nghiệp thừa nhận đây là những vấn đề chưa thể đưa ra câu trả lời chính xác, cụ thể ngay tại thời điểm hiện tại.
Điều này cho thấy chuyển đổi xanh trong logistics không phải một quá trình đơn giản. Doanh nghiệp phải cân đối giữa mục tiêu môi trường và bài toán hiệu quả kinh doanh.
Ở góc độ rộng hơn, mô hình được chia sẻ cho thấy xu hướng hình thành hệ sinh thái logistics dựa trên sự liên kết. Xe điện tạo nền tảng cho mục tiêu giảm phát thải; công nghệ giúp điều phối và khai thác phương tiện; kho bãi tạo điểm kết nối hàng hóa; còn tài chính hỗ trợ nguồn lực cho quá trình đầu tư.
Nếu từng mắt xích được kết nối hiệu quả, bài toán logistics có thể chuyển từ tư duy “mỗi doanh nghiệp tự tối ưu” sang “cùng tối ưu trong một hệ sinh thái”. Khi đó, một khoản chi phí tiết kiệm được không chỉ giúp doanh nghiệp tăng hiệu quả mà còn có thể tạo thêm giá trị cho cả chuỗi cung ứng.
Đây cũng là hướng tiếp cận đáng chú ý trong quá trình xây dựng logistics xanh tại các đô thị lớn, nơi yêu cầu giảm phát thải ngày càng gắn chặt với yêu cầu nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Quốc Thái
