Bộ Công Thương vừa tổ chức hội nghị lấy ý kiến Dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại khu vực phía Nam. Nhiều ý kiến từ cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế triển khai, đặc biệt là bổ sung quy định về tính toán, quy đổi năng lượng và khung pháp lý cho mô hình công ty dịch vụ năng lượng (ESCO), nhằm tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi xanh và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Sáng 16/9/2025, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị lấy ý kiến Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại khu vực phía Nam. Hội nghị là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực năng lượng đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện văn bản pháp lý quan trọng trước khi trình Chính phủ ban hành.
Tham dự hội nghị có đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam, các trung tâm khuyến công, trung tâm tiết kiệm năng lượng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), cùng nhiều chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Phát biểu khai mạc, ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, nhấn mạnh việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế xanh và thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Theo ông Đặng Hải Dũng, cường độ sử dụng năng lượng của Việt Nam hiện vẫn cao hơn khoảng 1,5 lần mức trung bình của thế giới. Trong khi đó, lĩnh vực công nghiệp và xây dựng đang tiêu thụ gần 60% tổng năng lượng của cả nước. Giai đoạn 2019-2023, nhu cầu điện tăng trung bình từ 10-11% mỗi năm, tạo áp lực lớn đối với hệ thống cung ứng điện cũng như hạ tầng năng lượng quốc gia.
Ở chiều ngược lại, tiềm năng tiết kiệm năng lượng của Việt Nam còn rất lớn. Các nghiên cứu cho thấy đến năm 2030, cả nước có thể tiết kiệm từ 8-10% tổng mức tiêu thụ năng lượng, tương đương khoảng 60 tỷ kWh điện mỗi năm. Điều này không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất cho doanh nghiệp mà còn góp phần cắt giảm hàng chục triệu tấn CO₂, hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững.
Đại diện Ban soạn thảo cho biết, sau khi Quốc hội khóa XV thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Bộ Công Thương được giao xây dựng Nghị định mới thay thế Nghị định số 21/2011/NĐ-CP nhằm cụ thể hóa các quy định của luật và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Tại hội nghị, ông Hoàng Việt Dũng, Phó Phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, đã giới thiệu nhiều nội dung đáng chú ý trong dự thảo nghị định. Trong đó, văn bản quy định rõ hơn trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng giải pháp chuyển đổi xanh trong các ngành công nghiệp, giao thông, xây dựng và các lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn.
Dự thảo cũng bổ sung các quy định về đào tạo, cấp và gia hạn chứng chỉ quản lý năng lượng, kiểm toán năng lượng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ chuyên môn. Đồng thời, tăng cường phân cấp cho địa phương trong công tác quản lý, tạo điều kiện để các chương trình khuyến công, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo phát huy hiệu quả.
Một trong những nội dung thu hút nhiều ý kiến tại hội nghị là cơ chế phát triển mô hình công ty dịch vụ năng lượng (ESCO). Đại diện EVNSPC cho biết đơn vị đã triển khai thí điểm mô hình này và bước đầu ghi nhận những kết quả tích cực. Tuy nhiên, để ESCO phát triển bền vững, cần có hành lang pháp lý đầy đủ hơn.
Ông Cao Thế Tịnh, Phó Trưởng Ban Kinh doanh EVNSPC, cho rằng dự thảo hiện vẫn thiếu các quy định cụ thể về phương pháp tính toán, quy đổi năng lượng nhằm đánh giá hiệu quả tiết kiệm năng lượng của các dự án ESCO, cũng như cơ sở xác định số liệu năng lượng quá khứ và cơ chế thanh toán giữa các bên.
Theo đại diện EVNSPC, Bộ Công Thương cần bổ sung các quy định chi tiết về tổ chức dịch vụ năng lượng như điều kiện thành lập, phạm vi hoạt động, hợp đồng mẫu, cơ chế bàn giao tài sản sau khi dự án hoàn thành. Trường hợp chưa thể quy định đầy đủ trong nghị định, cần sớm xây dựng thông tư hướng dẫn để doanh nghiệp có cơ sở triển khai trên thực tế.
Bên cạnh đó, EVNSPC cũng kiến nghị Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn sử dụng nguồn vốn nhà nước cho các doanh nghiệp nhà nước đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các giải pháp khoa học – công nghệ nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng.
Ngoài các tham luận từ doanh nghiệp, hội nghị còn ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp của đại diện Sở Công Thương các tỉnh, các trung tâm tiết kiệm năng lượng, trung tâm khuyến công và các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng. Phần lớn các ý kiến đều thống nhất rằng nghị định cần bảo đảm tính minh bạch, khả thi và tạo động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Theo Bộ Công Thương, toàn bộ ý kiến tại hội nghị sẽ được Ban soạn thảo tổng hợp, nghiên cứu và tiếp thu để hoàn thiện dự thảo nghị định trước khi trình Chính phủ xem xét ban hành. Khi được triển khai đồng bộ, nghị định được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng giúp Việt Nam thực hiện mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng vào năm 2030, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Quốc Thái
