Ngày 24/7 tại Hà Nội, Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam (VCIDA) công bố quyết định thành lập Ban Nghiên cứu Phát triển Dự án và bổ nhiệm bà Phạm Hải Yến giữ chức Trưởng Ban. Sự ra đời của Ban được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng nền tảng nghiên cứu, tham mưu và phát triển các dự án chiến lược, từng bước chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế.
Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa được xác định là một trong những ngành có tiềm năng đóng góp lớn cho tăng trưởng, việc thành lập Ban Nghiên cứu Phát triển Dự án được xem là bước đi nhằm hiện thực hóa các định hướng phát triển văn hóa gắn với kinh tế sáng tạo. Theo Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam, Ban sẽ là đầu mối nghiên cứu, đề xuất các mô hình phát triển mới, đồng thời kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và các địa phương để hình thành những dự án có tính khả thi, tạo giá trị kinh tế từ di sản và tài nguyên văn hóa.
Ban Nghiên cứu Phát triển Dự án được thành lập theo Quyết định số 13/2026/QĐ-TL của Ban Chấp hành Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam. Với vai trò Trưởng Ban, bà Phạm Hải Yến sẽ phụ trách định hướng nghiên cứu, xây dựng các chương trình, đề án chiến lược và tham mưu cho Hiệp hội trong quá trình triển khai các mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa.
Theo bà Phạm Hải Yến, nhiệm vụ của Ban không chỉ là nghiên cứu các dự án cụ thể mà còn tập trung xây dựng những nền tảng dài hạn cho ngành. Trong đó, một trong những ưu tiên là tham gia nghiên cứu, góp ý xây dựng bộ chỉ số công nghiệp văn hóa gắn với Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam (VSIC), góp phần lượng hóa giá trị của các ngành công nghiệp văn hóa và đo lường mức độ đóng góp của lĩnh vực này đối với nền kinh tế.
Đây cũng là yêu cầu được đặt ra trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, với mục tiêu đưa các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo đóng góp khoảng 9% GDP vào năm 2045. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu và bộ chỉ số được đánh giá là cơ sở quan trọng để hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực và thu hút đầu tư cho lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển này.
Bên cạnh công tác nghiên cứu chính sách, Ban Nghiên cứu Phát triển Dự án cũng sẽ triển khai các đề án mang tính thực tiễn. Để chuẩn bị cho giai đoạn này, Ban đã ký kết hợp tác với nhiều đơn vị tư vấn trong và ngoài nước, đồng thời tổ chức các đợt khảo sát tại những địa phương giàu giá trị di sản ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ nhằm tìm kiếm các mô hình có khả năng phát triển thành sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Một trong những đề án nổi bật đang được nghiên cứu là Liên hoan Quốc tế Nghệ thuật Ánh sáng Hà Nội. Theo định hướng của Ban, đây sẽ không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là mô hình kinh tế sáng tạo kết hợp giữa nghệ thuật, công nghệ, du lịch và kinh tế đêm. Dự án hướng tới việc xã hội hóa nguồn lực, phát triển tài sản trí tuệ, sản phẩm lưu niệm, dịch vụ trải nghiệm và các hoạt động thương mại để tạo nguồn thu bền vững, giảm phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.
Song song với đó, Ban cũng đặt mục tiêu nghiên cứu phát triển tài sản trí tuệ từ kho tàng truyền thuyết và di sản dân tộc; phối hợp biên soạn giáo trình, tài liệu chuyên sâu về công nghiệp văn hóa theo chuẩn quốc tế; đồng thời xây dựng thư viện số và kho dữ liệu mở phục vụ cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhà sáng tạo.
Một điểm được Hiệp hội nhấn mạnh là Ban Nghiên cứu Phát triển Dự án hoạt động theo nguyên tắc độc lập trong chuyên môn và minh bạch trong quá trình tham mưu. Ban chỉ thực hiện chức năng nghiên cứu, thẩm định và đề xuất, trong khi việc quyết định các chương trình, dự án thuộc thẩm quyền của Ban Chấp hành Hiệp hội và các cơ quan quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật. Cơ chế phòng ngừa xung đột lợi ích cũng sẽ được đưa vào quy chế hoạt động nhằm bảo đảm tính khách quan trong quá trình đánh giá các đề án.
Trong 100 ngày đầu tiên, Ban sẽ hoàn thiện quy chế tổ chức và hoạt động, xây dựng quy trình tiếp nhận, sàng lọc dự án cùng bộ tiêu chí đánh giá công khai, đồng thời rà soát các lĩnh vực và địa bàn ưu tiên để đề xuất các chương trình trọng điểm.
Phát biểu tại lễ ra mắt, bà Phạm Hải Yến khẳng định Ban sẽ đồng hành cùng các chủ thể sáng tạo để kiến tạo những giá trị mới trên nền tảng di sản văn hóa dân tộc. Theo bà, mục tiêu lâu dài không chỉ là phát triển các dự án riêng lẻ mà còn xây dựng hệ thống dữ liệu, bộ chỉ số quốc gia, số hóa tài nguyên văn hóa và chuẩn hóa các ngành sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để công nghiệp văn hóa Việt Nam phát triển theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế.
Quốc Thái
