AI hiện thân đang mở rộng phạm vi ứng dụng của trí tuệ nhân tạo từ môi trường số sang thế giới vật lý, với robot trở thành phương tiện trực tiếp thực hiện các tác vụ. Việt Nam đang thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, trường học và viện nghiên cứu để hình thành hệ sinh thái công nghệ mới này.
Ngày 2/10, tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) Hòa Lạc, Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất được tổ chức trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026. Sự kiện quy tụ hơn 600 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng.Với chủ đề “Kỷ nguyên năng suất mới của AI hiện thân: Việt Nam – Trụ cột Đông Nam Á”, hội nghị tập trung vào một trong những hướng phát triển mới của trí tuệ nhân tạo, khi công nghệ không chỉ xử lý thông tin mà còn có khả năng tương tác với môi trường vật lý thông qua robot và các thiết bị thông minh.
Từ trí tuệ nhân tạo đến robot thông minh
AI hiện thân (Embodied AI) được xây dựng trên sự kết hợp giữa khả năng nhận biết, phân tích, ra quyết định của AI với năng lực vận động và tương tác của robot.Khác với các ứng dụng AI chỉ hoạt động trên nền tảng số, AI hiện thân hướng tới việc giúp máy móc quan sát môi trường, tiếp nhận dữ liệu từ cảm biến, xử lý thông tin và thực hiện hành động tương ứng.Mô hình này mở ra nhiều khả năng ứng dụng trong sản xuất công nghiệp, logistics, nông nghiệp, y tế, giáo dục, du lịch và dịch vụ. Trong những môi trường cần thực hiện các thao tác lặp lại, yêu cầu độ chính xác cao hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, robot có thể đảm nhận một phần công việc thay con người.Tại hội nghị, các đại biểu được trực tiếp quan sát nhiều sản phẩm AI hiện thân do AGIBOT trình diễn, gồm robot hình người, robot bốn chân, robot bánh xe và các hệ thống phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và vận hành công nghiệp.Những màn trình diễn này cho thấy khoảng cách giữa AI và robot đang được thu hẹp. Khi các mô hình AI ngày càng có khả năng xử lý dữ liệu phức tạp, robot có thêm công cụ để tương tác linh hoạt hơn với môi trường thực tế.Đối với Việt Nam, xu hướng này được đặt trong bài toán nâng cao năng suất và giải quyết nhu cầu nhân lực ở một số lĩnh vực. Việc ứng dụng robot không đơn thuần nhằm thay thế lao động mà còn có thể hỗ trợ con người thực hiện những công việc nặng nhọc, nguy hiểm hoặc đòi hỏi tính ổn định cao.
Chính sách tạo nền tảng cho công nghệ mới
Phát biểu tại sự kiện, ông Hoàng Trung Hiếu, Phó Giám đốc NIC, cho biết AI hiện thân và robot được xác định là một trong những nhóm công nghệ quan trọng trong định hướng phát triển của trung tâm.NIC đang tập trung vào ba hướng gồm kết nối nguồn lực chính sách và công nghệ, phát triển nhân lực chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy thử nghiệm và thương mại hóa các giải pháp. Hạ tầng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được định hướng phục vụ hoạt động trình diễn, thử nghiệm công nghệ và xây dựng các mô hình sandbox.Sự kiện cũng diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang hoàn thiện hệ thống chính sách liên quan đến khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo.Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng đối với phát triển đất nước. Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động phát triển và ứng dụng AI.Đáng chú ý, Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đưa công nghệ robot và tự động hóa vào danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia, trong đó có các hướng ưu tiên như robot di động tự hành và sản xuất thông minh.Việc robot được xác định trong nhóm công nghệ chiến lược tạo thêm cơ sở để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học đầu tư dài hạn vào lĩnh vực này.
Trường học trở thành mắt xích của hệ sinh thái
Một nội dung đáng chú ý tại hội nghị là việc thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp công nghệ với các cơ sở đào tạo.Trong khuôn khổ sự kiện, Tập đoàn Công nghệ Giáo dục Cự đại Quảng Tây ký kết hợp tác với Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội; Trường Cơ khí – Ô tô, Đại học Công nghiệp Hà Nội và Hiệp hội Giáo dục Nghề nghiệp Việt Nam.Các thỏa thuận tập trung vào xây dựng chương trình đào tạo, phát triển phòng thí nghiệm liên kết, đào tạo giảng viên, tổ chức thực hành cho sinh viên và triển khai nghiên cứu khoa học.Đây là yêu cầu đáng chú ý đối với AI hiện thân bởi công nghệ này đòi hỏi nguồn nhân lực liên ngành. Một kỹ sư robot trong tương lai không chỉ cần kiến thức về cơ khí mà còn phải hiểu về AI, dữ liệu, cảm biến, điều khiển, điện – điện tử và phần mềm.Việc đưa thiết bị thực tế vào trường học có thể tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận công nghệ ngay trong quá trình đào tạo, đồng thời giúp doanh nghiệp tìm kiếm nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu sản xuất.Bên cạnh hợp tác đào tạo, các đối tác phân phối đầu tiên của AGIBOT tại Việt Nam được trao chứng nhận đại lý cấp 1. NIC cũng trao danh hiệu đối tác đổi mới sáng tạo cho AGIBOT.Từ góc độ phát triển hệ sinh thái, những hoạt động này cho thấy AI hiện thân đang được tiếp cận theo hướng kết hợp giữa công nghệ, đào tạo, nghiên cứu và thương mại hóa. Khi các yếu tố này được kết nối, robot có thể từng bước chuyển từ sản phẩm trình diễn sang công cụ phục vụ sản xuất và đời sống.Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất vì thế không chỉ giới thiệu các công nghệ robot mới mà còn đặt ra câu chuyện về năng suất, nhân lực và năng lực làm chủ công nghệ. Đây có thể là một trong những hướng được Việt Nam quan tâm trong quá trình phát triển các công nghệ chiến lược và tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ của khu vực.
Yên Thành
