Sau 10 năm kết nối nguồn thực phẩm và hỗ trợ cộng đồng, Food Bank Việt Nam hướng đến giai đoạn phát triển mới, trong đó trọng tâm không chỉ là phân phối thực phẩm mà còn thúc đẩy minh bạch, ứng dụng công nghệ và giảm lãng phí trên toàn chuỗi cung ứng.
Từ hoạt động tiếp nhận, phân phối thực phẩm đến kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức xã hội, Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Food Bank Việt Nam) đang hướng đến cách tiếp cận rộng hơn trong giải quyết các vấn đề liên quan đến dinh dưỡng và lãng phí thực phẩm.
Định hướng này được đưa ra tại Hội nghị Phát triển Hệ thống Thực phẩm Bền vững 2026, tổ chức ngày 10/10 tại TP.HCM, với chủ đề “From Food Hero to Food Innovator – Từ người hùng thực phẩm đến nhà đổi mới sáng tạo thực phẩm”.
Hội nghị là dịp để các cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp trao đổi về những giải pháp xây dựng hệ thống thực phẩm minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn.
Theo báo cáo tổng kết 10 năm, Food Bank Việt Nam đã tiếp nhận và phân phối hơn 84 triệu kg thực phẩm, hỗ trợ hơn 25 triệu suất ăn, tiếp cận hơn 24 triệu lượt người, kết nối trên 862 cơ sở thụ hưởng và huy động hơn 2.700 tình nguyện viên.
Đến năm 2025, mạng lưới phát triển lên 25 ngân hàng thực phẩm tại các địa phương. Đây là nền tảng để tổ chức mở rộng hoạt động kết nối giữa doanh nghiệp, nông dân, tổ chức xã hội và những cộng đồng có nhu cầu hỗ trợ.
Đáng chú ý, trong năm 2025, Food Bank Việt Nam phối hợp vận chuyển hơn 400 tấn thực phẩm và nhu yếu phẩm đến các địa phương miền Trung chịu ảnh hưởng bởi thiên tai. Hoạt động cho thấy vai trò của mạng lưới trong việc điều phối nguồn lực khi cộng đồng phát sinh nhu cầu cấp thiết.
Tuy nhiên, theo định hướng được đưa ra tại hội nghị, việc phát triển hệ thống thực phẩm bền vững không thể chỉ dừng ở hoạt động cứu trợ. Các khâu sản xuất, bảo quản, vận chuyển, phân phối và tiêu dùng cần được kết nối tốt hơn để giảm lượng thực phẩm bị thất thoát, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch sáng lập Food Bank Việt Nam, cho rằng cần chuyển từ các hoạt động hỗ trợ thực phẩm riêng lẻ sang những sáng kiến có tính hệ thống, có khả năng triển khai và nhân rộng. Theo ông, đây là hướng đi cần thiết để tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi thực phẩm và phát huy trách nhiệm xã hội.
Minh bạch trở thành yêu cầu quan trọng
Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là tính minh bạch của hệ thống thực phẩm. Bà Nguyễn Thị Hồng Minh, nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy sản, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm Minh bạch (AFT), cho rằng minh bạch thông tin, trách nhiệm doanh nghiệp và niềm tin của người tiêu dùng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững.
Theo bà, đây không chỉ là trách nhiệm của từng doanh nghiệp mà cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Sự phối hợp này giúp hình thành những giải pháp có tính hệ thống, phù hợp với điều kiện thực tế.
Trong khuôn khổ hội nghị, Food Bank Việt Nam và AFT ký kết hợp tác chiến lược, đồng thời giới thiệu định hướng sáng kiến “Food Check by Food Bank”, hướng đến kết nối nguồn lực, chia sẻ thông tin và thúc đẩy các giải pháp liên quan đến thực phẩm minh bạch.
Các tham luận tại sự kiện cũng mở rộng góc nhìn về những yếu tố ảnh hưởng đến hệ thống thực phẩm. Đại diện HELP Logistics chia sẻ kinh nghiệm về logistics nhân đạo và vận hành ngân hàng thực phẩm tại Kenya, Ethiopia. Nội dung tập trung vào việc tổ chức chuỗi cung ứng, bảo quản và phân phối nhằm tối ưu nguồn lực.
Trong khi đó, đại diện Rise Against Hunger Philippines giới thiệu cách kết nối sản xuất nông nghiệp với nhu cầu dinh dưỡng học đường. Từ thực tiễn Việt Nam, đại diện Liên minh Hợp tác xã tỉnh Hưng Yên đề cập vai trò của hợp tác xã trong kết nối tiêu thụ nông sản và hỗ trợ sinh kế hộ gia đình.
Những kinh nghiệm này cho thấy hệ thống thực phẩm liên quan đến nhiều lĩnh vực, từ logistics, nông nghiệp đến dinh dưỡng và tổ chức cộng đồng. Do đó, việc giải quyết các vấn đề tồn tại cần sự tham gia của nhiều bên thay vì phụ thuộc vào một tổ chức riêng lẻ.
Hội nghị cũng công bố sáng kiến Food Leaders Community – Cộng đồng các nhà lãnh đạo kiến tạo hệ thống thực phẩm tương lai, nhằm kết nối những cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức cùng thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Bước vào giai đoạn 2026–2036, Food Bank Việt Nam xác định ba trụ cột phát triển gồm thực phẩm vì cộng đồng; quản lý vòng đời thực phẩm, giảm thất thoát và lãng phí; dữ liệu thực phẩm, đổi mới sáng tạo và tác động chính sách.
Theo bà Nguyễn Hoàng Trúc Linh, Tổng Giám đốc điều hành Food Bank Việt Nam, tổ chức sẽ tiếp tục nâng cao năng lực vận hành, ứng dụng công nghệ, phát triển logistics và tăng cường hợp tác đa bên.
Từ những kết quả trong 10 năm đầu tiên, thách thức của giai đoạn tiếp theo là chuyển nguồn lực xã hội thành các giải pháp có khả năng duy trì lâu dài. Việc nâng cao hiệu quả điều phối, tăng cường minh bạch và mở rộng hợp tác được kỳ vọng giúp mạng lưới đóng góp tích cực hơn vào mục tiêu giảm lãng phí thực phẩm và cải thiện khả năng tiếp cận thực phẩm an toàn, dinh dưỡng.
Phan Thái
