Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ liên kết giữa Trường Đại học Mở TPHCM và một trường đại học của Bỉ, nhiều học viên không được cơ quan quản lý giáo dục Việt Nam công nhận văn bằng. Một số người đã khởi kiện nhà trường, yêu cầu hoàn trả học phí và bồi thường thiệt hại.
Vụ việc liên quan đến khóa AMMCoM15, chương trình thạc sĩ Quản trị Marketing và Truyền thông do Trường Đại học Mở TPHCM phối hợp với Trường Đại học Tự do Bruxelles (ULB), Bỉ, triển khai. Khóa học được tổ chức tại Việt Nam trong giai đoạn 2022-2024, với 18 học viên.
Theo thông tin tuyển sinh được công bố, chương trình dành cho người đã tốt nghiệp đại học, thời gian đào tạo từ 18 đến 24 tháng. Sau khi hoàn thành chương trình, học viên được giới thiệu sẽ nhận văn bằng “Advanced Master in Marketing and Communication Management” do ULB/Solvay Brussels School of Economics and Management cấp.
Khoảng 9 học viên của khóa đã hoàn thành chương trình và tốt nghiệp. Đầu năm 2025, trong lễ tốt nghiệp do hai bên phối hợp tổ chức, người học được cấp bảng điểm và chứng chỉ tốt nghiệp có tên “University Certificate of Advanced Master”.
Tuy nhiên, khi làm thủ tục đề nghị công nhận văn bằng tại Việt Nam, các học viên gặp vướng mắc. Theo văn bản của Cục Quản lý chất lượng thuộc Bộ GD&ĐT gửi ngày 6/8/2025, cơ quan này cho biết chưa có đủ căn cứ để công nhận văn bằng thạc sĩ của những người đã tốt nghiệp chương trình trên.
Cơ quan quản lý đồng thời cho biết đang làm việc với Trường Đại học Mở TPHCM cùng các đơn vị liên quan để rà soát, làm rõ những nội dung liên quan đến chương trình liên kết đào tạo.
Vấn đề khiến các học viên đặc biệt lo lắng là sự khác biệt giữa văn bằng của khóa học này với một số khóa trước. Theo hồ sơ do học viên cung cấp, ở các khóa trước, người học được cấp văn bằng ghi “Degree of Master” và những văn bằng này từng được Bộ GD&ĐT công nhận.
Trong khi đó, khóa tuyển sinh năm 2022 sử dụng chứng chỉ “University Certificate of Advanced Master”. Học viên cho rằng sự thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến việc sử dụng kết quả đào tạo cho công việc, thăng tiến hoặc tiếp tục học tập.
Một học viên cho biết tổng học phí mà nhóm người học đã đóng lên tới hơn 269 triệu đồng. Sau khoảng hai năm theo học, việc không được công nhận văn bằng khiến họ phải đối mặt với những hệ quả mà trước khi nhập học không lường trước được.
Trước những vướng mắc phát sinh, học viên đã liên hệ và khiếu nại với Trường Đại học Mở TPHCM. Theo phản ánh, nhà trường sau đó cấp giấy xác nhận hoàn thành khóa học nhưng chưa thể giải quyết yêu cầu công nhận văn bằng theo mong muốn của người học.
Một số học viên quyết định đưa vụ việc ra tòa. Theo thông tin từ Tòa án nhân dân Khu vực 1 – TPHCM, từ tháng 12/2025, tòa đã thụ lý vụ án dân sự về tranh chấp tiền học phí giữa một số cá nhân và Trường Đại học Mở TPHCM liên quan đến chương trình thạc sĩ Việt – Bỉ.
Các nguyên đơn yêu cầu nhà trường hoàn trả toàn bộ học phí đã đóng. Có trường hợp yêu cầu bồi thường thêm gần 650 triệu đồng, bao gồm các khoản thiệt hại kinh tế và tổn thất tinh thần, qua đó đưa tổng số tiền yêu cầu bồi thường lên hơn 900 triệu đồng. Từ tháng 4/2026, tòa đã gửi giấy triệu tập cho các bên để giải quyết vụ án theo trình tự tố tụng.
Về phía Trường Đại học Mở TPHCM, đại diện nhà trường khẳng định chương trình liên kết đào tạo được triển khai trên cơ sở các quy định pháp luật về hợp tác quốc tế trong giáo dục và những quyết định phê duyệt của Bộ GD&ĐT qua từng giai đoạn.
Theo nhà trường, chương trình Việt – Bỉ đã được triển khai khoảng 30 năm, từ năm 1995, và hiện đã dừng tuyển sinh. Trong quá trình hoạt động, hình thức cấp văn bằng có sự thay đổi. Giai đoạn đầu, văn bằng do hai trường phối hợp cấp; về sau, văn bằng được phía đối tác nước ngoài cấp theo quy định áp dụng đối với chương trình liên kết.
Đối với khóa AMMCoM15, nhà trường cho biết “University Certificate of Advanced Master” là văn bằng thuộc hệ thống giáo dục đại học của Bỉ. Việc công nhận văn bằng nước ngoài tại Việt Nam thuộc thẩm quyền của Bộ GD&ĐT và người có nhu cầu sử dụng văn bằng phải thực hiện thủ tục theo quy định.
Trường Đại học Mở TPHCM cho biết đang phối hợp với ULB/Solvay Brussels School, các đơn vị pháp lý và cơ quan quản lý để rà soát các vấn đề chuyên môn, pháp lý, đồng thời tìm phương án xử lý nhằm bảo đảm quyền lợi của học viên.
Một phương án được đưa ra là hỗ trợ người học chuyển tiếp sang chương trình thạc sĩ Quản trị kinh doanh (MBA) của Trường Đại học Mở TPHCM. Những học viên đã hoàn thành chương trình Việt – Bỉ có thể được xem xét công nhận và chuyển đổi tín chỉ, miễn giảm một số học phần theo quy định. Nhà trường cho biết sẽ hỗ trợ 100% học phí đối với phần học bổ sung theo phương án này.
Trong khi đó, phía Solvay Brussels School cho biết việc thay đổi tên văn bằng từ “Degree” sang “University Certificate” xuất phát từ sự thay đổi trong quy định của Bỉ đối với các chương trình không được Chính phủ tài trợ. Quy định này được thông qua từ năm 2013 và có thời gian chuyển tiếp đối với những chương trình hợp tác đã tồn tại.
Theo ông Michel Allé, Giáo sư Danh dự, Giám đốc Solvay Brussels School Vietnam, thay đổi về tên văn bằng không làm thay đổi yêu cầu đầu vào, nội dung đào tạo hay chất lượng chương trình. Tuy nhiên, việc công nhận văn bằng tại Việt Nam thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý giáo dục Việt Nam, nên trường đối tác không thể trực tiếp quyết định vấn đề này.
Ông Michel Allé cũng cho biết những khó khăn liên quan đến việc công nhận văn bằng tại Việt Nam là một trong các nguyên nhân khiến phía trường Bỉ tạm dừng những chương trình Solvay Advanced Master và EMBA tại Việt Nam. Hai bên đã hợp tác từ năm 1995, với hơn 3.000 cựu học viên.
Vụ kiện hiện đặt ra vấn đề về trách nhiệm thông tin, quy trình triển khai và việc bảo đảm quyền lợi người học trong các chương trình đào tạo liên kết quốc tế. Kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền sẽ là cơ sở để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan.
Viên Xuân
