Quy định mới về công bố hợp chuẩn, hợp quy theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN đang thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng doanh nghiệp. Với cách tiếp cận linh hoạt, tăng cường hậu kiểm và đẩy mạnh số hóa thủ tục, chính sách này được kỳ vọng vừa giảm gánh nặng tuân thủ vừa nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Quy định mới về công bố hợp chuẩn, hợp quy có gì thay đổi?
Thông tư 14/2026/TT-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành đã cập nhật toàn diện các quy định liên quan đến công bố hợp chuẩn, hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp.
Theo đó, quy định mới tiếp tục khẳng định sự khác biệt giữa hai hình thức:
- Công bố hợp chuẩn: mang tính tự nguyện, áp dụng theo tiêu chuẩn do doanh nghiệp lựa chọn
- Công bố hợp quy: mang tính bắt buộc, áp dụng đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc diện quản lý theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
Việc phân định rõ ràng giúp doanh nghiệp dễ xác định nghĩa vụ pháp lý, đồng thời hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm soát hiệu quả hơn.
Các phương thức đánh giá sự phù hợp theo quy định mới
Một trong những điểm nổi bật của quy định mới về công bố hợp chuẩn, hợp quy là mở rộng và linh hoạt hóa các phương thức đánh giá sự phù hợp.
Doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều phương thức như:
- Thử nghiệm mẫu điển hình
- Đánh giá quá trình sản xuất
- Đánh giá hệ thống quản lý chất lượng
- Kiểm tra theo từng lô sản phẩm
Việc đa dạng hóa phương thức giúp phù hợp với đặc thù từng ngành hàng. Ví dụ, doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, quy trình ổn định có thể áp dụng đánh giá hệ thống để tiết kiệm chi phí. Trong khi đó, các sản phẩm có rủi ro cao cần kiểm tra chặt chẽ theo từng lô trước khi đưa ra thị trường.
Đáng chú ý, quy định mới áp dụng cách tiếp cận quản lý theo rủi ro, giúp tập trung kiểm soát các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường và an toàn xã hội.
Đẩy mạnh số hóa thủ tục công bố hợp quy
Một điểm mới quan trọng khác là việc số hóa quy trình công bố hợp quy. Doanh nghiệp có thể thực hiện đăng ký, nộp hồ sơ và nhận xác nhận thông qua hệ thống dữ liệu điện tử.
Lợi ích của việc số hóa bao gồm:
- Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ
- Giảm chi phí hành chính
- Tăng tính minh bạch và khả năng tra cứu
Dữ liệu tập trung cũng giúp cơ quan quản lý dễ dàng thực hiện hậu kiểm, theo dõi tình trạng tuân thủ của doanh nghiệp và truy xuất thông tin khi cần thiết.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi áp dụng quy định mới?
Trước những thay đổi trong quy định mới về công bố hợp chuẩn, hợp quy, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý một số điểm:
- Xác định rõ sản phẩm thuộc diện công bố hợp chuẩn hay hợp quy
- Lựa chọn phương thức đánh giá phù hợp với quy mô và đặc thù sản xuất
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, đảm bảo tính chính xác của thông tin công bố
- Lưu trữ tài liệu và sẵn sàng cung cấp khi cơ quan chức năng yêu cầu
Đặc biệt, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm sau khi công bố, không chỉ dừng lại ở việc hoàn tất thủ tục hành chính.
Tăng hậu kiểm, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường
Quy định mới cho thấy xu hướng chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Điều này đồng nghĩa với việc cơ quan quản lý sẽ giảm bớt các thủ tục kiểm tra ban đầu, nhưng tăng cường giám sát trong quá trình sản phẩm lưu thông.
Cách tiếp cận này mang lại hai lợi ích rõ rệt:
- Doanh nghiệp được chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh
- Nhà nước kiểm soát chất lượng theo hướng thực chất, hiệu quả hơn
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc tuân thủ các quy định về công bố hợp chuẩn, hợp quy không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng giúp nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam.
Hồng Hà
