Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi bởi chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), việc lựa chọn nghề nghiệp không còn chỉ dựa vào sở thích hay xu hướng. Chia sẻ tại Chương trình “Tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm cho thanh niên nông thôn năm 2026” diễn ra sáng 11/7 tại xã Nhà Bè (TP.HCM), bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên, Phó Chủ tịch Hội đồng Đào tạo & Huấn luyện nhân lực toàn diện, Viện Khoa học Quản trị Nhân lực & Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo, cho rằng điều quan trọng nhất đối với người trẻ là hiểu đúng năng lực bản thân để lựa chọn con đường nghề nghiệp phù hợp và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi, nhu cầu được định hướng nghề nghiệp và tiếp cận thông tin tuyển dụng đang trở thành mối quan tâm của đông đảo thanh niên, đặc biệt tại khu vực nông thôn. Nhằm hỗ trợ lực lượng lao động trẻ, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh niên TP.HCM đã phối hợp với Đoàn Thanh niên tại nhiều địa phương tổ chức chương trình “Tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm cho thanh niên nông thôn năm 2026”, diễn ra từ ngày 5/7 đến đầu tháng 8 tại các xã Phú Hòa Đông, Nhà Bè, Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc, Bà Điểm và Bình Khánh.
Trong hành trình tìm kiếm việc làm, không ít học sinh, sinh viên vẫn loay hoay giữa hàng trăm lựa chọn nghề nghiệp. Có người chọn ngành theo bạn bè, có người chạy theo những nghề được cho là “hot”, trong khi nhiều người khác lại chịu ảnh hưởng từ mong muốn của gia đình. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên, đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều lao động trẻ phải chuyển việc hoặc thay đổi nghề nghiệp chỉ sau vài năm đi làm.
Bà Thanh Nguyên cho rằng, bước đầu tiên để có một sự nghiệp bền vững là nhận diện chính xác điểm mạnh của bản thân. Mỗi người đều sở hữu những năng lực riêng nhưng nếu không được khám phá đúng cách sẽ rất khó phát huy. Hiện nay, nhiều công cụ đánh giá năng lực và trí thông minh có thể hỗ trợ học sinh, sinh viên cũng như người đi làm xác định thế mạnh cá nhân, từ đó lựa chọn ngành nghề phù hợp thay vì quyết định theo cảm tính.
Chia sẻ từ chính trải nghiệm của mình, nữ báo cáo viên cho biết quá trình đánh giá năng lực đã giúp bà phát hiện khả năng cảm nhận âm thanh và giọng nói nổi bật. Từ lợi thế này, bà lựa chọn theo đuổi lĩnh vực đào tạo kỹ năng giọng nói, giao tiếp và phát triển con người. Theo bà, mỗi cá nhân đều có thể biến điểm mạnh của mình thành lợi thế cạnh tranh nếu biết đầu tư đúng hướng.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo thanh niên là vai trò của kỹ năng giao tiếp trong môi trường làm việc hiện đại. Theo bà Thanh Nguyên, giọng nói không chỉ là công cụ truyền tải thông tin mà còn phản ánh sự tự tin, phong thái và khả năng tạo thiện cảm. Một ứng viên có chuyên môn tốt nhưng thiếu kỹ năng giao tiếp sẽ gặp nhiều bất lợi khi tham gia tuyển dụng hoặc làm việc với khách hàng, đồng nghiệp và đối tác.
Bà nhấn mạnh rằng trong quá trình tuyển dụng, nhà tuyển dụng thường hình thành ấn tượng ban đầu chỉ trong vài giây đầu gặp gỡ. Từ ánh mắt, nụ cười, tác phong đến cách giới thiệu bản thân đều góp phần quyết định cơ hội bước tiếp vào vòng đánh giá chuyên môn. Vì vậy, đầu tư cho kỹ năng mềm chưa bao giờ là điều thừa đối với người trẻ.
Không chỉ chia sẻ về kỹ năng, bà Thanh Nguyên còn kể lại hành trình lập nghiệp của chính mình như một minh chứng cho giá trị của sự kiên trì. Xuất phát điểm không có nhiều mối quan hệ, chưa từng được đào tạo bài bản để trở thành diễn giả, bà vẫn kiên trì học hỏi, rèn luyện và từng bước khẳng định năng lực. Theo bà, xuất thân hay hoàn cảnh không phải yếu tố quyết định thành công mà điều quan trọng là mỗi người có dám thay đổi và theo đuổi mục tiêu đến cùng hay không.
Bối cảnh thị trường lao động hiện nay cũng tạo ra nhiều cơ hội mới cho người trẻ. Theo phân tích của bà Thanh Nguyên, giai đoạn 2025-2030 sẽ chứng kiến sự phát triển mạnh của các ngành nghề liên quan đến công nghệ số, sáng tạo nội dung, truyền thông, thương mại điện tử và trí tuệ nhân tạo. Những công việc này không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn mà còn yêu cầu khả năng thích ứng, tư duy sáng tạo và tinh thần học tập liên tục.
Đáng chú ý, bà khuyến khích thanh niên thay đổi tư duy từ “đi tìm việc” sang “trở thành người được doanh nghiệp tìm kiếm”. Điều này đòi hỏi mỗi cá nhân phải chủ động xây dựng thương hiệu cá nhân thông qua những giá trị mình tạo ra trên môi trường số. Một hồ sơ mạng xã hội chuyên nghiệp, những dự án đã thực hiện hay các sản phẩm thể hiện năng lực đều có thể trở thành “tấm danh thiếp” giúp ứng viên nổi bật giữa thị trường lao động cạnh tranh.
Theo bà, nhiều học viên sau khi xác định đúng năng lực đã mạnh dạn xây dựng hình ảnh cá nhân trên Facebook, TikTok hoặc các nền tảng số khác. Sau thời gian kiên trì phát triển kỹ năng và chia sẻ giá trị, không ít người đã mở doanh nghiệp riêng, làm việc trong lĩnh vực truyền thông, tổ chức sự kiện hoặc trở thành đối tác của nhiều doanh nghiệp lớn. Những câu chuyện này cho thấy cơ hội nghề nghiệp ngày nay không còn giới hạn trong mô hình việc làm truyền thống mà được mở rộng nhờ công nghệ và Internet.
Khép lại phần chia sẻ, bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên gửi gắm thông điệp đến các bạn trẻ: hãy cho bản thân cơ hội khám phá năng lực, không ngừng học tập và mạnh dạn thay đổi để thích ứng với tương lai. Trong thời đại AI phát triển mạnh mẽ, kiến thức có thể nhanh chóng thay đổi, nhưng tinh thần học hỏi, khả năng sáng tạo và thái độ cầu tiến sẽ luôn là những giá trị giúp mỗi người tạo dựng sự nghiệp bền vững. Đó cũng chính là hành trang quan trọng để thanh niên tự tin bước vào thị trường lao động và nắm bắt những cơ hội nghề nghiệp của kỷ nguyên số.
Quốc Thái
