TP HCM sẽ hỗ trợ tối đa 50% kinh phí đầu tư hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển công nghệ, trong đó các dự án thuộc nhóm công nghệ chiến lược có thể được hỗ trợ đến 25 tỷ đồng mỗi tổ chức, doanh nghiệp.
Cơ chế mới được HĐND TP HCM thông qua tại kỳ họp chuyên đề sáng 22/9, nhằm tăng nguồn lực cho hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.
Điểm đáng chú ý của chính sách là thành phố chuyển một phần trọng tâm hỗ trợ sang đầu tư trực tiếp cho hạ tầng và trang thiết bị. Đây được xem là khoảng trống của các cơ chế hỗ trợ trước đây, vốn chủ yếu tập trung vào nghiên cứu, thương mại hóa sản phẩm, đào tạo, tư vấn hoặc hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp khởi nghiệp.
Theo nghị quyết, với hạ tầng thuộc Danh mục công nghệ chiến lược do Chính phủ ban hành, mức hỗ trợ tối đa là 25 tỷ đồng cho mỗi tổ chức, doanh nghiệp và không vượt quá 50% tổng kinh phí thực hiện dự án. Nhóm này có thể bao gồm các hạ tầng phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm trong những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.
Đối với hạ tầng vật lý thuộc các lĩnh vực khác, mức hỗ trợ tối đa là 5 tỷ đồng. Hạ tầng số được hỗ trợ tối đa 3 tỷ đồng. Dù thuộc nhóm nào, phần ngân sách thành phố hỗ trợ đều không vượt quá một nửa tổng vốn đầu tư, phần kinh phí còn lại do đơn vị thực hiện tự bảo đảm.
Cơ chế mới có thể được áp dụng cho nhiều loại hạ tầng phục vụ hệ sinh thái công nghệ, từ xưởng sản xuất thử nghiệm, phòng đo kiểm vi mạch đến phòng thí nghiệm y sinh, vật liệu mới, máy chủ nghiên cứu, trung tâm dữ liệu phục vụ nghiên cứu và hạ tầng kiểm chuẩn, đo lường.
Quy mô hỗ trợ này cao hơn đáng kể so với một số chính sách đang được áp dụng. Chẳng hạn, Nghị quyết 20/2023 hỗ trợ tối đa 400 triệu đồng đối với dự án khởi nghiệp sáng tạo ở giai đoạn tăng tốc. Theo cơ quan soạn thảo, hai chính sách có mục tiêu khác nhau, trong đó cơ chế mới tập trung vào khoản đầu tư ban đầu cho hạ tầng.
Trong khi đó, Nghị quyết 23/2026 về dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số hỗ trợ 50% một số khoản chi như đào tạo, thu hút nhân lực, nghiên cứu và phát triển (R&D), sản xuất thử nghiệm. Mức hỗ trợ dao động từ 50 triệu đến 400 triệu đồng tùy nội dung.
Bên cạnh nhóm doanh nghiệp, nghị quyết mới dành một chương riêng cho các Trung tâm đổi mới sáng tạo và Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo. Sáu nhóm nội dung có thể được hỗ trợ gồm đầu tư hạ tầng, trang thiết bị với mức tối đa 100 tỷ đồng; vận hành kỹ thuật và thiết bị ban đầu tối đa 10 tỷ đồng; đào tạo nhân lực tối đa 10 tỷ đồng; tư vấn, xác lập và đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tối đa 10 tỷ đồng; thương mại hóa sản phẩm từ hoạt động R&D tối đa 5 tỷ đồng và hợp tác quốc tế tối đa 10 tỷ đồng.
Như vậy, nếu một trung tâm được phê duyệt đầy đủ cả 6 nhóm nội dung ở mức trần, tổng mức hỗ trợ theo chính sách có thể lên tới 145 tỷ đồng.
Tỷ lệ ngân sách hỗ trợ cũng được phân theo định hướng phát triển của từng trung tâm. Trung tâm hướng tới quy mô quốc tế có thể được hỗ trợ tối đa 100%; trung tâm cấp tỉnh hướng đến cấp quốc gia được hỗ trợ tối đa 70%; còn trung tâm hướng đến được công nhận cấp tỉnh được hỗ trợ tối đa 50%.
Việc đưa ra mức hỗ trợ lớn đi kèm các yêu cầu kiểm soát giải ngân. Thành phố dự kiến thực hiện cấp kinh phí theo tiến độ, đồng thời yêu cầu tổ chức, doanh nghiệp có bảo lãnh ngân hàng tương ứng với khoản tiền được giải ngân trước mỗi đợt nhận hỗ trợ. Trường hợp nhiệm vụ phải dừng hoặc không đạt kết quả do lỗi chủ quan, kinh phí có thể bị thu hồi theo quy định.
Theo kịch bản tham chiếu của cơ quan soạn thảo, trong giai đoạn 2026-2030, tổng nguồn lực dự kiến dành cho toàn bộ chính sách khoảng 1.405 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 825 tỷ đồng dành cho hỗ trợ hạ tầng và tối đa 580 tỷ đồng cho bốn trung tâm đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.
Việc tăng mức đầu tư cho hạ tầng được đặt trong bối cảnh TP HCM thúc đẩy các lĩnh vực công nghệ có yêu cầu vốn đầu tư ban đầu lớn. Những phòng thí nghiệm, hệ thống đo kiểm, xưởng thử nghiệm hay hạ tầng tính toán không chỉ đòi hỏi chi phí cao mà còn cần được duy trì để doanh nghiệp và các nhóm nghiên cứu có thể phát triển sản phẩm trước khi bước vào giai đoạn thương mại hóa.
Nghị quyết dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/10, tạo thêm một kênh hỗ trợ trực tiếp cho các tổ chức, doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại TP HCM.
